Науковий вісник Національної академії внутрішніх справ

  • Отримано 15.06.2023,
  • Доопрацьовано 29.08.2023,
  • Прийнято 26.09.2023
Завантажити статтю Завантажити статтю
Том 28, № 3, 2023
  • національна безпека; правоохоронна діяльність; протидія злочинності; організоване злочинне угруповання; тероризм; санкції
  • https://doi.org/10.56215/naia-herald/3.2023.17
  • Сторінки 17-27

Актуальність наукового дослідження зумовлена необхідністю розроблення конкретних пропозицій з удосконалення законодавства у сфері протидії організованій злочинності на сучасному етапі. Мета статті – на основі виявлених прогалин у правовому регулюванні протидії організованій злочинності визначити шляхи його вдосконалення з огляду на сучасні соціально-політичні реалії та міжнародні практики. Дослідження вирішує ці питання за допомогою системи загальнонаукових і спеціальних методів наукового пізнання: аналізу, синтезу, аналогії, порівняння, узагальнення, контент-аналізу, а також формально-юридичного, порівняльно-правового та системного методів. Результати аналізу правового регулювання протидії організованій злочинності в Україні засвідчують наявність суттєвих прогалин у національному законодавстві, що створює передумови для подальшої криміналізації найважливіших сфер функціонування держави, передусім в умовах воєнних дій, що тривають на території країни. У статті акцентовано на низці проєктів законів, положення яких спрямовані на посилення спроможностей суб’єктів протидії організованій злочинності та матимуть позитивний вплив на усунення причин й умов її існування. Доведено, що вагоме значення має модернізація кримінального, кримінального процесуального, антикорупційного, оперативно-розшукового та контррозвідувального законодавства, а також удосконалення правових актів у сферах боротьби з тероризмом і санкційної політики. Аргументовано необхідність пришвидшення імплементації в Україні методології Європолу з оцінки загроз тяжких злочинів та організованої злочинності щодо можливості стратегічного бачення вразливих для кримінального впливу суспільно-політичних сфер. Доведено, що важливою передумовою ефективної протидії злочинності є реалізація положень Стратегії боротьби з організованою злочинністю, що стосуються створення стабільного й системного законодавства для впровадження нових методів і механізмів протидії. Практичне значення роботи полягає в тому, що отримані результати дослідження можуть слугувати підґрунтям для вдосконалення правового регулювання протидії організованій злочинності в Україні як загрозі її національній безпеці, насамперед під час дії правового режиму воєнного стану

Використані джерела

[1] Bakhurynska, O. (2020). Some issues of improvement of legislation in the sphere of combating organized crime. Enterprise, Economy and Law, 2, 305-309. doi: 10.32849/2663-5313/2020.2.51.

[2] Bilozorov, Ye.V., Vlasenko, V.P., Horova, O.B., Husariev, S.D., & Tykhomyrov, O.D. (2017). Theory of state and law. Kyiv: National Academy of Internal Affairs.

[3] Buciunas, G. (2019). Perfection of legal basis in organized crimes combating in Ukraine. Is it enough to combat organized crime? Administrative and Criminal Justice, 1, 49-60. doi: 10.17770/acj.v1i86.4220.

[4] Burkal, V.S. (2021). Countering transnational organized crime in the economy. (Doctoral dissertation, University of the State Fiscal Service of Ukraine, Irpin, Ukraine).

[5] da Costa, L.P.G. (2018). Organized crime and the nation-state. In Geopolitics and National Sovereignty (pp. 1-98). London: Routladge. doi: 10.4324/9780429426315.

[6] Dotsenko, O.S. (2019). The modern system of actors against organized crime in Ukraine. Legal Scientific Electronic Journal, 4, 111-115. doi: 10.32782/2524-0374/2019-4/29.

[7] Europol. (2018). Internet organised crime threat assessment (IOCTA) 2018. Luxembourg: Publications Office of the European Union. doi: 10.2813/858843.

[8] Europol. (2021). European Union serious and organised crime threat assessment, A corrupting influence: The infiltration and undermining of Europe’s economy and society by organised crime. Luxembourg: Publications Office of the European Union. doi: 10.2813/346806.

[9] Horbachov, O., Nazarenko, I., Nazarenko, O., Stashchak, M., & Shendryk, V. (2020). Combating organized ethnic crime: Theoretical and applied problems. Journal of Legal, Ethical and Regulatory Issues, 23(6), 1-6.

[10] Hutsaluk, M.V. (2019). Modern trends of organized cybercrime. Іnformation and Law, 1(28), 118-128. doi: 10.37750/2616-6798.2019.1(28).273353.

[11] Korystin, O.Y., & Sviridyuk, N.P. (2022). National realities of implementation of the Europol methodology “SOCTA”. South Ukrainian Legal Journal, 1-2, 109-114. doi: 10.32850/sulj.2022.1-2.20.

[12] Kupatadze, A. (2019). Post-soviet Eurasia: Organised crime, variations and political corruption. In Handbook of organised crime and politics (pp. 131-142). Cheltenham: Edward Elgar publishing. doi: 10.4337/9781786434579.00018.

[13] Kupka, P., Walach, V., & Tvrda, K. (2021). Profit or power? Towards a construction of organized crime in Czech policy. International Journal of Law, Crime and Justice, article number 100489. doi: 10.1016/j. ijlcj.2021.100489.

[14] Leun, O.I. (2021). International legal regulation of counteraction against organized criminal groups, which include participants of military and weaponized units. South Ukrainian Legal Journal, 4, 46-53. doi: 10.32850/sulj.2021.4.8.

[15] Lytvynenko, V.I. (2020). Problems of implementation of the strategy of struggle against organized crime

at the present stage. Law.ua, 3, 118-128. doi: 10.32782/LAW.UA.2020.3.19.

[16] Mishchenko, T.M. (2018). Actualization of the problem of struggle organized crime with corrupted communications in Ukraine. Scholarly Notes of the Vernadsky National University of Tavriyya, 29(4), 115-119.

[17] Obokata, T. (2019). Combating transnational organised crime through international human rights law.

International Human Rights Law Review, 8(1), 1-37. doi: 10.1163/22131035-00801003.

[18] Perelyhina, R.V., & Dmytryshak Y.I. (2019). Оn organized crime strategies (example of Ukraine and Spain). Journal of the Kyiv University of Law, 4, 320-324. doi: 10.36695/2219-5521.4.2019.55.

[19] Sanakoiev, D., Vashko, A., & Yefimov, V. (2022). Implementation of SOCTA European methodology in the fight against organized crime in Ukraine. Scientific Bulletin Dnepropetrovsk State University of Internal Affairs, 1(116), 213-220. doi: 10.31733/2078-3566-2022-1-213-220.

[20] Sushchenko, Yu. (2021). The law on oligarchs and de-oligarchization. Retrieved from https://equity.law/ press-center/publications/1359.html.

[21] Transparency International Ukraine. (2022). Trust and corruption during a full-scale war. Retrieved from https://zn.ua/ukr/internal/dovira-i-koruptsija-pid-chas-povnomasshtabnoji-vijni.html.

[22] Vodko, M.P., & Podobnyi, O.O. (2021). Legal and organizational principles of fighting organized crime in Ukraine. Odessa: Gelvetika.

[23] Williams, P., & Picarelli, J. (2001). Organized crime in Ukraine: Challenge and response. Trends in Organized Crime, 6(3), 100-142. doi: 10.1007/s12117-001-1009-3.

[24] Yakovenko, K. (2020). Ukraine is introducing new methods and mechanisms to combat organized crime at the level of other countries. Judicial Bulletin, 12(176), 14-15.